«Καθολικά έντυπα στα ελληνικά (19ο-20ο αιώνα)». Ιωάννης Ασημάκης

Η μελέτη για το τάγμα του Ιησού στον Ελληνικό χώρο, που άρχισα πριν τέσσερα χρόνια με πολλές δυσκολίες αλλά και με την πεποίθηση ότι θα έφτανε σε αίσιο τέλος, ολοκληρώνεται με την έκδοση του τρίτου αυτού τόμου αφιερωμένου στους Έλληνες Ιησουίτες της περιόδου 1563-1773.

Με χορηγό το Δήμο Άνω Σύρου, ο πρώτος τόμος δημοσιεύτηκε το 1989 στα πλαίσια μιας μεγάλης πολιτιστικής εκδήλωσης για το Αιγαίο. Φέρει τον τίτλο “Ιησουίτες του 17ου και 18ου αιώνα περιγράφουν το Αιγαίο”. Περισσότερο από το τάγμα του Ιησού, στις 159 σελίδες του τόμου αυτού προβάλλεται το Ελληνικό Αρχιπέλαγος. Η μεγάλη μας θάλασσα με τα διάσπαρτα νησιά και τα ατέλειωτα ακρογιάλια στα οποία γεννήθηκε ένας από τους πιο πρώιμους και λαμπρούς πολιτι­σμούς της Ευρώπης.

Το παρόν βιβλίο αναφέρεται στην εκπαίδευση που παρείχαν στην Ελλάδα τα σχολεία των καθολικών μοναστικών εκπαιδευτικών ταγμάτων μέσα από το παράδειγμα του σχολείου του τάγματος του Αγίου Ιωσήφ της Εμφανίσεως στην Αθήνα το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Η ιστορία του συγκεκριμένου σχολείου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού είναι το πρώτο καθολικό μοναστικό τάγμα που εξασφαλίζει άδεια λειτουργίας ενός σχολείου για κορίτσια στην περιοχή της Αθήνας, σ’ ένα νομικό πλαίσιο ακόμα αρκετά ασαφές για την εκπαίδευση των θηλέων. Τα εκπαιδευτικά, τα πολιτικά και τα πολιτισμικά διακυβεύματα που ανακόπτουν το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα γύρω από την λειτουργία του σχολείου, παράλληλα με την ανάπτυξη και την συγκρότηση του νεοπαγούς ελληνικού κράτους και του εκπαιδευτικού του συστήματος αποτελούν τον κεντρικό πυρήνα της έρευνας.
Η έννοια της “περίκλειστης” εκπαίδευσης αναφέρεται ακριβώς στον κλειστό χαρακτήρα που έτσι και αλλιώς τα καθολικά σχολεία εν γένει είχαν, αλλά και στην αμυντική στάση που το σχολείο του Αγίου Ιωσήφ αναγκάστηκε να κρατήσει εξαιτίας της δύσκολης συχνά συμβίωσής του με τους κρατικούς θεσμούς. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)