Η «ΛΟΓΙΚΗ ΛΑΤΡΕΙΑ» ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΑΣ, π. Μάρκου Φώσκολου
Αν και δεν είναι δόκιμο να κάνει ο ίδιος ο συγγραφέας την παρουσίαση ενός βιβλίου του, είναι όμως χρήσιμο αν προσπαθήσει να εξηγήσει στους μελλοντικούς αναγνώστες τους λόγους και τα κίνητρα που τον ώθησαν σ’ αυτή τη συγγραφή. Εξάλλου, όταν γίνεται μια ζωντανή παρουσίαση ενός βιβλίου, εκτός των άλλων είναι παρών και λαβαίνει τον λόγο και ο ίδιος ο συγγραφέας για να δώσει κάποιες χρήσιμες διευκρινήσεις.
Στο πιο πρόσφατο προς εμάς παρελθόν δυο ιερείς ασχολήθηκαν με τη συγγραφή μιας Λειτουργικής της ρωμαϊκής (=λατινικής) παράδοσης και προσπάθησαν να αποδώσουν με ελληνικούς όρους την αρχαία και μεσαιωνική λατινική ορολογία. Ο ένας απ’ αυτούς, ο π. Γαβριήλ Προβιλέγγιος, ιερέας από τη Σύρο, έγραψε ένα πολύ καλό βιβλίο, σπανιότατο σήμερα, με τίτλο «Εικών ιστορική και θρησκευτική των εκκλησιαστικών εορτών» (Ερμούπολις Σύρου, 1902). Αν ο συγγραφέας δεν είχε ζήσει νωρίτερα, χωρίς δυσκολία θα μπορούσε να πει κάποιος ότι ο συριανός ιερέας είχε πραγματοποιήσει μια επίτομη περίληψη των δυο κλασικών έργων του Mario Righetti, Storia liturgica, Torino 1950 (πέντε τόμοι) ή του J.A.Jugmann, Missarum Solemnia, Torino 1953, τόμοι 2 (1η έκδ. 1948). Σήμερα, η Εικών ιστορική …. είναι όχι μόνο ένα σπανιότατο βιβλίο, αλλά και άκρως δυσνόητο εξαιτίας της αρχαϊζουσας γλώσσας που ήταν της μόδας πριν ένα αιώνα. Είναι όμως γεμάτο από πληροφορίες τις οποίες δύσκολα μπορεί να συναντήσει σε ανάλογης έκτασης «Λειτουργικές».
Το δεύτερο βιβλίο με τον τίτλο «Στοιχεία Λειτουργικής» το οφείλουμε στον αείμνηστο π. Θεόκτιστο Σωμμαρίπα του τάγματος της Μεταστάσεως, το οποίο είδε το φως κατά το σημαδιακό έτος 1940. Στόχος του π. Θ. Σ. ήταν να προσφέρει ένα εγχειρίδιο προς τους καθολικούς μαθητές της μέσης εκπαίδευσης, με εικόνες από γαλλικές εκδόσεις της εποχής. Το μικρό εκείνο βιβλίο τσέπης ήταν και παραμένει προσιτό από κάθε άποψη σε όποιον θέλει να γνωρίσει τη λατρεία της Ρωμαϊκής Εκκλησίας πριν από τις τελευταίες μεταρρυθμίσεις.
Στην ίδια περίπου γραμμή με εκείνη του π. Θ. Σωμμαρίπα εντάσσεται και η παρούσα Η «Λογική Λατρεία» της Εκκλησίας μας.
Απευθύνεται κατά πρώτον στα παιδιά της μέσης εκπαίδευσης, αλλά έχουν να βρουν πολλά άγνωστα στοιχεία από τη Λατρεία της Καθολικής Εκκλησίας (τόποι και σκεύη, λειτουργικό έτος, τελετές και ακολουθίες και ευλάβειες) και οι μεγαλύτεροι σε ηλικία, με πρώτους τους κατηχητές των ενοριών μας. Πλουσιότατα εικονογραφημένο, κυρίως από την καλλιτεχνική αγιογραφική και αρχιτεκτονική παράδοση της Εκκλησίας μας, χρησιμοποιεί την εικόνα ως πολύτιμο ενημερωτικό και κατηχητικό μέσο. Συμπληρώνεται δε, από μια Εισαγωγή στα Βιβλία της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης και από ένα λιτό αλλά ουσιαστικό Λεξικό των συμβόλων που διατρέχουν τη χριστιανική παράδοση.
Όλα αυτά επισημαίνονται και από την Παρουσίασή του Σεβ/τατου π. Ιωάννη Σπιτέρη, Αρχιεπισκόπου Κερκύρας κλπ, ο οποίος προεδρεύει στη Συνοδική Επιτροπή για τον Ευαγγελισμό και την Κατήχηση, η οποία και ανέλαβε την έκδοση.
Από την παρουσίαση του βιβλίου στην εφημερίδα «Καθολική»
| ISBN: | 978-618-82817-5-2 |
|---|---|
| ΕΚΔΟΤΗΣ: | ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ |
| ΕΤΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ: | 2017 |
| ΣΕΛΙΔΕΣ: | 120 |
| ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: | π. ΜΑΡΚΟΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ |
| ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ | 29×21 |
Σχετικά βιβλία
-
«Η Β’ Βατικανή Σύνοδος. Διατάξεις-Διατάγματα-Δηλώσεις-Μηνύματα»
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ
Η εκ νέου νεοελληνική απόδοση των κειμένων της Β’ Βατικανής Οικουμενικής Συνόδου, βασίστηκε στις επίσημες εκδόσεις στην γαλλική και στην ιταλική γλώσσα καθώς και στη δεύτερη ελληνική τους μετάφραση από τους ππ. Αθανάσιο Αρμάο, Ευτύχιο Ρούσσο, Στέφανο Μαραγκό, Πολύκαρπο Ξανθάκη, Αντώνιο Βακόνδιο και Μιχαήλ Πρίντεζη της Ελληνικής Καθολικής Εξαρχίας που εκδόθηκε σε τομίδια από το Γραφείο Καλού Τύπου. Τα βιβλικά κείμενα είναι σύμφωνα με την νεοελληνική απόδοση για λειτουργική χρήση από την Καθολική Εκκλησία της χώρας μας, του 1998, και την έκδοση της Καινής Διαθήκης του 2010 για την Καθολική Εκκλησία στην Ελλάδα της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρείας.
Η παρούσα έκδοση περιλαμβάνει σε έναν τόμο όλα τα συνοδικά κείμενα και, για πρώτη φορά στα ελληνικά, τα ιδιόβουλα και της παρεμβάσεις στην ολομέλεια της συνοδικής ομήγυρης των Ποντιφικών Ιωάννη ΚΓ’ και Παύλου Στ’.
Στο τέλος κάθε εισαγωγής συνοδικού κειμένου, παρατίθεται μια επιλογή της ελληνικής βιβλιογραφίας, συναφή με την ιστορία και τη θεματολογία του κειμένου.
Η φιλολογική επιμέλεια έγινε από τον π. Λέοντα Κισκίνη, Ηγούμενου του Αβαείου των Βενεδικτίνων Ελαιωνιτών στο Seregno (Μιλάνο). Τις εισαγωγές επιμελήθηκε ο π. Ιωάννης Ασημάκης, δρ. Θεολογίας.
Πριν την γενική εισαγωγή, ο μελετητής θα βρει τις συντμήσεις και τις βραχυγραφίες που παρατίθενται στις παραπομπές, ενώ, στο τέλος του βιβλίου, πριν από τα περιεχόμενα, υπάρχει ένα χρηστικό θεματικό ευρετήριο της διδασκαλίας της Συνόδου.
-
ΔΙΔΑΧΗ ΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ. π.Μάρκου Φώσκολου
Πρόλογος
Το έτος 1873 ανακαλύφθηκε στη Βιβλιοθήκη της Μονής του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων στην Κωνσταντινούπολη, από το μητροπολίτη Νικομήδειας Φιλόθεο Βρυέννιο, ένας χειρόγραφος περγαμηνός κώδικας (Codex Hierosolymitanus 54 Η), ανάμεσα στα περιεχόμενα του οποίου υπήρχε αντιγραμμένη και μια μικρή κατηχητική πραγματεία που έφερε τον τίτλο «Διδαχή των δώδεκα Αποστόλων». Ο ίδιος μητροπολίτης δημοσίευσε το μικρό αυτό κατηχητικό έργο δέκα χρόνια αργότερα, στα 1883. Ο περγαμηνός αυτός κώδικας είχε αντιγραφεί στα 1056 από παλαιότερο χειρόγραφο και περιέχει, εκτός από τη “Διδαχή”, και άλλα παλαιοχριστιανικά κείμενα.
-
«Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΑΙΑΣ ΒΗΣΣΑΡΙΩΝΟΣ ΩΣ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΤΕΡΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ» Μια προσέγγιση στο έργο In Calumniatorem Platonis libri quattuor
Παρουσίαση:
Το 1469 εκδόθηκε στη Ρώμη ένα ογκώδες φιλοσοφικό και απολογητικό έργο με τίτλο «Adversus calumniatorem Platonis», ευρύτερα γνωστό ως «In calumniatorem Platonis». Συγγραφέας του ήταν ο Μητροπολίτης Νικαίας Βησσαρίων (Τραπεζούντα του Πόντου, 2 Ιανουαρίου 1408 – Ραβέννα της Ιταλίας, 18 Νοεμβρίου 1472), μετέπειτα Καρδινάλιος της Αγίας Ρωμαϊκής Εκκλησίας, λόγιος Έλληνας και ευρυμαθής κληρικός, ο οποίος πρωταγωνίστησε στα πολιτισμικά – πνευματικά πράγματα της Δύσης του 15ου αιώνα και αγωνίστηκε σθεναρά για την επανένωση των Εκκλησιών Ανατολής και Δύσης. Αφορμή για τη συγγραφή του έργου αυτού ήταν η πραγματεία «Comparatio philosophorum Aristotelis et Platonis» του Έλληνα λόγιου Γεωργίου Τραπεζούντιου, μία μελέτη που εκφραζόταν με πολύ υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς για τον Πλάτωνα και τη φιλοσοφία του, ενώ ταυτόχρονα εκθείαζε τον βίο και τη σκέψη του Αριστοτέλη.
Πράγματι, εκείνη την εποχή οι διάλογοι του Αθηναίου φιλοσόφου δεν ήταν γνωστοί στη Δύση, καθώς οι μεταφράσεις που υπήρχαν στη λατινική γλώσσα ήταν λίγες και κακοφτιαγμένες, επομένως ήταν σοβαρό το ενδεχόμενο η πραγματεία του Γεωργίου Τραπεζούντιου να οδηγήσει στον αποκλεισμό των έργων και της φιλοσοφίας του Πλάτωνος από τον δυτικό κόσμο. Στο πλαίσιο αυτό συντάχθηκε το έργο «In calumniatorem Platonis» του Καρδιναλίου Βησσαρίωνος.
Με αυτό ο συγγραφέας ανασκεύασε συστηματικά όλες τις αιτιάσεις του Γεωργίου Τραπεζούντιου εναντίον του Πλάτωνος και τόνωσε το ενδιαφέρον της Δύσης για τον Αθηναίο φιλόσοφο, καθώς γνώριζε πως οι βάσεις της φιλοσοφικής σκέψης των πρώτων χριστιανών στοχαστών και των χριστιανικών δογμάτων προέρχονταν από την πλατωνική φιλοσοφία. Βασικό μέλημα του Βησσαρίωνος δεν ήταν να καταδικάσει τον Αριστοτέλη και να υπερασπιστεί τον Πλάτωνα, αλλά να επισημάνει τα σημεία συμφωνίας τους και αντίστοιχα να αναδείξει την υπεροχή του Πλάτωνος, ο οποίος προσέγγισε περισσότερο από τον Σταγειρίτη την αλήθεια που αποκάλυψε ο Ιησούς Χριστός, αν και δεν την γνώρισε πλήρως, κάτι που αποδεικνύεται και από την ελληνική πατερική παράδοση.
